Tug‘ma pnevmoniyali muddatiga yetib tug‘ilgan chaqaloqlarda tokoferol-terapiya samaradorligi

TO'LIQ MATN:

Annotatsiya

Kirish. Tug‘ma pnevmoniya (TP) yangi tug‘ilgan chaqaloqlarda 1,5–5% chastotada aniqlanadi va homila ichi infeksiyalarining eng og‘ir shakllaridan biri hisoblanadi. Yuqori tarqalish, nafas yetishmovchiligi xavfi va kasallikning cho‘zilgan kechishi qo‘shimcha terapevtik yondashuvlarni talab qiladi. Tadqiqotning maqsadi. Tug‘ma pnevmoniyali muddatiga yetib tug‘ilgan chaqaloqlarning qonidagi alfa-tokoferol darajasi dinamikasini o'rganish. Material va usullar. Tadqiqotga 83 nafar yangi tug‘ilgan chaqaloq kiritildi: 63 nafari klinik va laborator tarzda tasdiqlangan TP bilan, 20 nafari esa sog‘lom nazorat guruhini tashkil etdi. TP bo‘lgan bemorlar ikki guruhga ajratildi: I‑guruh (n=32) standart davolash bilan birga peroral α‑tokoferol terapiyasini oldi, II‑guruh (n=31) faqat standart davolashni qabul qildi. Barcha ishtirokchilarda klinik va laborator tekshiruvlar o‘tkazildi: umumiy va biokimyoviy qon tahlili, α‑tokoferol konsentratsiyasini yuqori samarali suyuqlik xromatografiyasi va mass‑spektrometriya yordamida aniqlash, shuningdek ko‘krak qafasi rentgenografiyasi. Statistik tahlil guruhlar o‘rtasidagi farqlar ishonchliligini baholash uchun variatsion usullar yordamida amalga oshirildi. Natijalar va muhokama. Boshlang‘ich ko‘rsatkichlarda α‑tokoferol darajasi guruhlar bo‘yicha o‘xshash edi. Hayotning uchinchi kunida antioksidant konsentratsiyasi oshdi, bunda qo‘shimcha terapiya olgan bolalarda ko‘tarilish ancha yaqqol bo‘ldi. Oltinchi kunida farqlar kuchaydi: asosiy guruhda α‑tokoferol darajasi ishonchli ravishda yuqori (4% gacha) qayd etildi. Klinik jihatdan bu nafas yetishmovchiligini tezroq bartaraf etish (3–4 kun, nazoratda 5–7 kun), intoksikatsiya belgilari kamayishi, laborator ko‘rsatkichlarning normallashuvi va o‘pkadagi infiltrativ o‘zgarishlarning tezroq so‘rilishi (9–10 kun, nazoratda 12–14 kun) bilan birga kechdi. O‘rtacha kasalxonada yotish muddati 3 sutkaga qisqardi. Xulosa. Tokoferolni TP bilan tug‘ilgan chaqaloqlarni davolashda qo‘llash nafas yetishmovchiligi chastotasini 15,8% gacha, intoksikatsiya belgilari darajasini 19,2% gacha kamaytiradi va kasalxonada yotish muddatini uch kunga qisqartiradi. Bu klinik va iqtisodiy samaradorlikni tasdiqlaydi hamda tokoferolni neonatal kompleks terapiyada muhim komponent sifatida qo‘llash maqsadga muvofiqligini ko‘rsatadi.

Mualliflar haqida

Adabiyotlar ro'yxati

Горелик К.Д., Горелик Ю.В., Дмитриев А.В., Быков К.В. Роль витаминов и микроэлементов в парентеральном питании новорожденных. Неонатология: новости, мнения, обучение. 2020: 2 (8): 39-46. Gorelik K.D., Gorelik Yu.V., Dmitriev A.V., Bykov K.V. The role of vitamins and microelements in parenteral nutrition of newborns. Neonatologiya: novosti, mneniya, obuchenie. 2020: 2 (8): 39-46. DOI: https://doi.org/10.33029/2308-2402-2020-8-2-39-46

Ишутина Н.А., Андриевская И.А., Довжикова И.В., Дорофиенко Н.Н. Роль α-токоферола и ɷ-3 полиненасыщенных жирных кислот в невынашивании беременности ранних сроков при цитомегаловирусной инфекции. Бюллетень физиологии и патологии дыхания. 2021; 81: 98-104. Ishutina N.A., Andrievskaya I.A., Dovzhikova I.V., Dorofienko N.N. The role of α-tocopherol and ɷ-3 polyunsaturated fatty acids in early pregnancy loss in cytomegalovirus infection. Byulleten' fiziologii i patologii dixaniya. 2021; 81: 98-104. DOI: https://doi.org/10.36604/1998-5029-2021-81-98-104

Никитина О.А., Даренская М.А., Семёнова Н.В., Колесникова Л.И. Система антиоксидантной защиты: регуляция метаболических процессов, генетические детерминанты, методы определения. Сибирский научный медицинский журнал. 2022; 42 (3): 4-17. Nikitina O.A., Darenskaya M.A., Semenova N.V., Kolesnikova L.I. Antioxidant defense system: regulation of metabolic processes, genetic determinants, methods of determination. Sibirskiy nauchniy medisinskiy jurnal. 2022; 42 (3): 4-17. DOI: https://doi.org/10.18699/SSMJ20220301

Berdnikovs S, Abdala-Valencia H, McCary C, Somand M, Cole R, et al. Isoforms of vitamin E have opposing immunoregulatory functions during inflammation by regulating leukocyte recruitment. J Immunol. 2009; 182 (7): 4395-405. DOI: https://doi.org/10.4049/jimmunol.0803659

Chandrasekaran S., Patel R. M. Congenital pneumonia in neonates. NeoReviews, 2022; 23(5), e287–e295. https://doi.org/10.1542/neo.23-5-e287

Cook-Mills JM, Averill SH, Lajiness JD. Asthma, allergy and vitamin E: Current and future perspectives. Free Radic Biol Med. 2022; 179: 388-402. DOI: https://doi.org/10.1016/j.freeradbiomed.2021.10.037

De la Fuente M, Sánchez C, Vallejo C, Díaz-Del Cerro E, Arnalich F, Hernanz Á. Vitamin C and vitamin C plus E improve the immune function in the elderly. Exp Gerontol. 2020; 142: 111118. DOI: https://doi.org/10.1016/j.exger.2020.111118

Dowling DJ, Levy O. Ontogeny of early life immunity. Trends Immunol. 2014; 35 (7): 299-310. DOI: https://doi.org/10.1016/j.it.2014.04.007

Hooven TA, Polin RA. Pneumonia. Semin Fetal Neonatal Med. 2017; 22 (4): 206-213. DOI: https://doi.org/10.1016/j.siny.2017.03.002

Jiang Q, Im S, Wagner JG, Hernandez ML, Peden DB. Gamma-tocopherol, a major form of vitamin E in diets: Insights into antioxidant and anti-inflammatory effects, mechanisms, and roles in disease management. Free Radic Biol Med. 2022; 178: 347-359. DOI: https://doi.org/10.1016/j.freeradbiomed.2021.12.012

Jiang Q. Metabolism of natural forms of vitamin E and biological actions of vitamin E metabolites. Free Radic Biol Med. 2022; 179: 375-387. DOI: https://doi.org/10.1016/j.freeradbiomed.2021.11.012

Lavoie P. M. Neonatal host defence and pathogenesis of infections. Journal of Pediatrics, 2020; 225, S10–S19. https://doi.org/10.1016/j.jpeds.2020.06.043

Lewis ED, Meydani SN, Wu D. Regulatory role of vitamin E in the immune system and inflammation. IUBMB Life. 2019; 71 (4): 487-494. DOI: https://doi.org/10.1002/iub.1976

Meydani SN, Lewis ED, Wu D. Perspective: Should Vitamin E Recommendations for Older Adults Be Increased? Adv Nutr. 2018; 9 (5): 533-543. DOI: https://doi.org/10.1093/advances/nmy035

Miazek K, Beton K, Śliwińska A, Brożek-Płuska B. The Effect of β-Carotene, Tocopherols and Ascorbic Acid as Anti-Oxidant Molecules on Human and Animal In Vitro/In Vivo Studies: A Review of Research Design and Analytical Techniques Used. Biomolecules. 2022; 12 (8): 1087. DOI: https://doi.org/10.3390/biom12081087

Moreira LS, Chagas AC, Ames-Sibin AP, Pateis VO, Gonçalves OH, et al. Alpha-tocopherol-loaded polycaprolactone nanoparticles improve the inflammation and systemic oxidative stress of arthritic rats. J Tradit Complement Med. 2021; 12 (4): 414-425. DOI: https://doi.org/10.1016/j.jtcme.2021.12.003

Pae M, Wu D. Nutritional modulation of age-related changes in the immune system and risk of infection. Nutr Res. 2017; 41: 14-35. DOI: https://doi.org/10.1016/j.nutres.2017.02.001

Smith J., Kline A. Congenital pneumonia: Current perspectives and diagnostic challenges. Pediatric Pulmonology, 2019; 54(12), 1882–1890. https://doi.org/10.1002/ppul.24470

World Health Organization. (2023). Perinatal mortality and infection prevention: Global report. Geneva: WHO Publications.

Xiong Z, Liu L, Jian Z, Ma Y, Li H, Jin X, Liao B, Wang K. Vitamin E and Multiple Health Outcomes: An Umbrella Review of Meta-Analyses. Nutrients. 2023; 15 (15): 3301. DOI: https://doi.org/10.3390/nu15153301

Qanday iqtibos keltirish kerak

Tug‘ma pnevmoniyali muddatiga yetib tug‘ilgan chaqaloqlarda tokoferol-terapiya samaradorligi. (2026). Xalqaro Ilmiy Pediatriya Jurnali, 5(3), 1357-1364. https://doi.org/10.56121/2181-2926-2026-5-3-1357-1364

O'xshash maqolalar

Siz ham ushbu maqola uchun {$ advancedSearchLink} olishingiz mumkin.

Ushbu muallif(lar)ning eng koʻp oʻqilgan maqolalari


ISSN 2181-2926 (Online)