Tug‘ma yurak nuqsonlari bo‘lgan bolalarda ichak mikrobiomining metabolik kooperatsiyasi hamda proteolitik faolligi
Annotatsiya
Kirish. Tug‘ma yurak nuqsonlari bo‘lgan bolalarda ichak mikrobiomining buzilishi uning metabolik faolligi o‘zgarishi bilan kechadi. Ushbu o‘zgarishlarning eng muhim funksional biomarkerlari qisqa zanjirli yog‘ kislotalari (QZYK) hisoblanadi. Tadqiqotning maqsadi. Tug‘ma yurak nuqsonlari bo‘lgan erta yoshdagi bolalarda qisqa zanjirli yog‘ kislotalari hosil bo‘lishining yoshga oid xususiyatlari hamda ichak mikrobiomining funksional holatini o‘rganish. Materiallar va usullar. Tug‘ma yurak nuqsonlari bo‘lgan erta yoshdagi bolalar hamda nazorat guruhidagi sog‘lom bolalarning najas namunalarida qisqa zanjirli yog‘ kislotalari profili o‘rganildi. Atsetat, propionat, butirat, tarmoqlangan yog‘ kislotalari yig‘indisi, IsoCn/Cn nisbati va anaerob indeks M.D. Ardatskaya usuli bo‘yicha gaz-suyuqlik xromatografiyasi yordamida aniqlandi. Bolalar uch yosh guruhiga ajratildi: 0–6 oy, 6–12 oy va 1–3 yosh. Natijalar va muhokama. Tug‘ma yurak nuqsonlari bo‘lgan bolalarda barcha yosh guruhlarida ichak mikrobiomining metabolik faolligi buzilgani aniqlandi. Eng yaqqol o‘zgarish butirat ishlab chiqarilishining kamayishi bo‘lib, bu 6–12 oylik bolalarda nazorat guruhiga nisbatan 3,7 marta past bo‘ldi. Shuningdek, propionat miqdorining kamayishi, anaerob indeksning pasayishi va proteolitik metabolizm ustunligini aks ettiruvchi IsoCn/Cn nisbatining oshishi kuzatildi. Aniqlangan o‘zgarishlar butirat ishlab chiqaruvchi obligat anaerob bakteriyalar faolligining pasayishi, saxarolitik fermentatsiyaning buzilishi va ichak mikrobiotasining funksional metabolik yetishmovchiligi shakllanishini ko‘rsatadi. Xulosa. Tug‘ma yurak nuqsonlari bo‘lgan erta yoshdagi bolalarda qisqa zanjirli yog‘ kislotalari ishlab chiqarilishining yoshga bog‘liq buzilishlari aniqlandi. Ular butirat va propionat tanqisligi, proteolitik metabolizmning kuchayishi hamda obligat anaerob ichak mikrobiotasi funksional faolligining pasayishi bilan tavsiflanadi.
Kalit so‘zlar
Mualliflar haqida
Adabiyotlar ro'yxati
Агзамова Ш.А., Бабаджанова Ф.Р. Особенности кишечной микробиоты у детей с врожденными пороками сердца // Science and Innovation. – 2024. – Т. 3, специальный выпуск 44. – С. 18–25. Agzamova SA, Babadjanova FR. Osobennosti kishechnoy mikrobioty u detey s vrozhdennymi porokami serdtsa [Features of the gut microbiota in children with congenital heart defects]. Science and Innovation. 2024; 3 (Special Issue 44): 18–25.
Агзамова Ш.А., Бабаджанова Ф.Р. Роль короткоцепочечных жирных кислот в оценке состояния микробиоценоза кишечника и его диагностика у детей с врожденными пороками сердца // Международный журнал научной педиатрии. – 2025. – Т. 4, № 5. – С. 1067–1071. Agzamova SA, Babadjanova FR. Rol' korotkotsepochnykh zhirnykh kislot v otsenke sostoyaniya mikrobiotsenoza kishechnika i ego diagnostika u detey s vrozhdennymi porokami serdtsa [The role of short-chain fatty acids in the assessment and diagnosis of intestinal microbiocenosis in children with congenital heart defects]. Mezhdunarodnyy zhurnal nauchnoy pediatrii [International Journal of Scientific Pediatrics]. 2025; 4 (5): 1067–1071.DOI: 10.56121/2181-2926-2025-4-5-1067-1071.
Ардатская М.Д., Иконников Н.С., Минушкин О.Н. Способ разделения смеси жирных кислот фракции C2–C6 методом газожидкостной хроматографии: патент РФ № 2220755 C1. Заявка № 2002119447/15; опубликован 10.01.2004. Ardatskaya MD, Ikonnikov NS, Minushkin ON. Sposob razdeleniya smesi zhirnykh kislot fraktsii C2–C6 metodom gazozhidkostnoy khromatografii [Method for separating a mixture of C2–C6 fatty acids by gas–liquid chromatography]. Russian Federation Patent No. 2220755 C1. Application No. 2002119447/15; published 2004 Jan 10.
Арзикулов А.Ш., Абдумухтарова М.З. Современные представления о короткоцепочечных жирных кислотах и их роли в становлении желудочно-кишечного тракта // Новый день в медицине. – 2021. – № 2 (34). – С. 506–511. Arzikulov ASh, Abdumukhtarova MZ. Sovremennye predstavleniya o korotkotsepochnykh zhirnykh kislotakh i ikh roli v stanovlenii zheludochno-kishechnogo trakta [Current concepts of short-chain fatty acids and their role in the development of the gastrointestinal tract]. Novyy den' v meditsine [New Day in Medicine]. 2021; 2 (34): 506–511.
Бабаджанова Ф.Р., Давлатжонова Н. Роль биоимпедансометрии в изучении особенностей состава тела у детей с врождёнными пороками сердца // South Aral Region Medical Journal. – 2025. – Т. 1, № 3. – С. 243–253. Babadjanova FR, Davlatjonova N. Rol' bioimpedansometrii v izuchenii osobennostey sostava tela u detey s vrozhdennymi porokami serdtsa [The role of bioimpedance analysis in studying body composition in children with congenital heart defects]. South Aral Region Medical Journal. 2025; 1 (3): 243–253.
Всемирная организация здравоохранения. Врожденные аномалии [Электронный ресурс]. – Женева: ВОЗ, 2023. – URL: https://www.who.int/ru/news-room/fact-sheets/detail/birth-defect. World Health Organization. Congenital anomalies [Internet]. Geneva: WHO; 2023. Available from: https://www.who.int/ru/news-room/fact-sheets/detail/birth-defect
Agzamova SA, Babadjanova FR. Gut microbiome and short-chain fatty acid alterations after cardiopulmonary bypass are associated with nutritional and functional impairment in young children with congenital heart defects. Clin Exp Gastroenterol. 2026. DOI: 10.2147/CEG.S600414.
Feng D, Christensen JT, Yetman AT, et al. The microbiome’s relationship with congenital heart disease: more than a gut feeling. J Congenit Cardiol. 2021; 5. DOI: 10.1186/s40949-021-00060-4.
Fundora MP, Calamaro CJ, Wu Y, et al. Microbiome and growth in infants with congenital heart disease. J Pediatr. 2024; 274: 114169. DOI: 10.1016/j.jpeds.2024.114169.
Guo J, Han X, Huang W, et al. Gut dysbiosis during early life: causes, health outcomes, and amelioration via dietary intervention. Crit Rev Food Sci Nutr. 2022; 62: 7199–7221. DOI: 10.1080/10408398.2021.1912706.
Huang Y, Lu W, Zeng M, et al. Mapping the early life gut microbiome in neonates with critical congenital heart disease: multiomics insights and implications for host metabolic and immunological health. Microbiome. 2022; 10: 245. DOI: 10.1186/s40168-022-01437-2.
Koc F, Magner C, Murphy K, et al. Gut microbiome in children with congenital heart disease after cardiopulmonary bypass surgery (GuMiBear Study). Pediatr Cardiol. 2025; 46 (7): 1868–1878. DOI: 10.1007/s00246-024-03634-2.
Lu Y, Zhang Y, Zhao X, et al. Microbiota-derived short-chain fatty acids: implications for cardiovascular and metabolic disease. Front Cardiovasc Med. 2022; 9: 900381. DOI: 10.3389/fcvm.2022.900381.
Luca A-C, Mindru D-E, Rosu S-T, et al. The gut microbiome in congenital heart disease: dysbiosis, intestinal barrier injury, and translational opportunities across the childhood—a narrative review. Children (Basel). 2026; 13 (5): 668. DOI: 10.3390/children13050668.
Shi B, Li H, He X. Advancing lifelong precision medicine for cardiovascular diseases through gut microbiota modulation. Gut Microbes. 2024; 16 (1): 2323237. DOI: 10.1080/19490976.2024.2323237.
Yang W, Yu T, Huang X, et al. Intestinal microbiota-derived short-chain fatty acids regulation of immune cell IL-22 production and gut immunity. Nat Commun. 2020; 11: 4457. DOI: 10.1038/s41467-020-18262-6.
Zhao P, Zhao S, Tian J, Liu X. Significance of gut microbiota and short-chain fatty acids in heart failure. Nutrients. 2022; 14 (18): 3758. DOI: 10.3390/nu14183758.

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.