Bolalarda og‘ir kuyish toksemiyasida vena ichiga infuziya hajmining yoshga bog‘liq dinamikasi

Annotatsiya

Kirish. Bolalarda og‘ir termik kuyish uzoq davom etuvchi intensiv davolashni, jumladan, shokka qarshi terapiyaning dastlabki bosqichidan keyin ham vena ichiga suyuqlik yuborishni talab qiladi. Kuyish toksemiyasi davrida infuziya hajmi tana vazni, kuyish maydoni va chuqurligi, nutritiv qo‘llab-quvvatlash, jarrohlik aralashuvlari hamda bemorning joriy klinik holatiga qarab o‘zgarishi mumkin. Faqat jarohatdan keyingi dastlabki davrni baholash intensiv terapiya bo‘limida uzoq davolanadigan bolalarning keyingi infuzion yuklamasini tavsiflamaydi. Turli yosh guruhlarida sutkalik hajmlarni tahlil qilish olib borilgan davolashning dinamik xususiyatlarini aniqlash imkonini beradi. Bunda vena ichiga yuborilgan suyuqlikning mutlaq hajmini tana vazniga nisbatan hisoblangan hajm, jamlangan suyuqlik balansi va organizmda suyuqlikning ortiqcha to‘planishidan farqlash zarur. Maqsad. Og‘ir kuyish toksemiyasi tufayli uzoq davom etuvchi intensiv davolashga muhtoj bolalarda kuzatuvning dastlabki 21 kuni davomida vena ichiga yuborilgan infuziya hajmining yoshga bog‘liq farqlari va vaqt bo‘yicha dinamikasini tavsiflash. Material va usullar. Klinik dissertatsion tadqiqotning umumlashtirilgan ma’lumotlari ikkilamchi tavsifiy tahlil qilindi. Tahlilga reanimatsiya va intensiv terapiya bo‘limida 21–50 kun davolangan 21 nafar bola kiritildi. Uchta yosh guruhi ajratildi: 6 oy–3 yosh — 8 nafar, 3,1–7 yosh — 7 nafar va 7,1–18 yosh — 6 nafar bola. Vena ichiga infuziya hajmining sutkalik guruh qiymatlari barcha guruhlar uchun umumiy bo‘lgan 21 kunlik kuzatuv oralig‘ida o‘rganildi. Har bir yosh guruhida 1–7, 8–14 va 15–21-kunlardagi sutkalik guruh qiymatlarining arifmetik o‘rtachalari hamda birinchi va uchinchi vaqt oralig‘i o‘rtasidagi nisbiy o‘zgarish hisoblandi. Kuyish maydoni va chuqurligi guruhlarning klinik xususiyatlarini tavsiflash uchun qo‘llanildi. Bemorlarning individual dinamikasi, tana vazni, suyuqlikning barcha kirish va chiqish yo‘llari haqidagi to‘liq ma’lumotlar mavjud emas edi. Shu sababli statistik gipotezalarni tekshirish, ko‘p omilli tahlil, jamlangan suyuqlik balansini hisoblash va suyuqlikning ortiqcha to‘planishini baholash amalga oshirilmadi. Natijalar va muhokama. Barcha yosh guruhlarida infuziyaning o‘rtacha sutkalik guruh hajmlari uchta ketma-ket vaqt oralig‘ida kamayib bordi. 6 oy–3 yoshdagi bolalarda ushbu qiymatlar mos ravishda 931,5; 788,3 va 760,1 ml/sutkani, 3,1–7 yoshdagi bolalarda 1548,2; 1423,9 va 1338,8 ml/sutkani, 7,1–18 yoshdagi bolalarda esa 1953,8; 1640,7 va 1585,8 ml/sutkani tashkil etdi. 1–7 va 15–21-kunlar oralig‘idagi nisbiy kamayish mos ravishda 18,4; 13,5 va 18,8% bo‘ldi. Vaqt oraliqlari bo‘yicha o‘rtacha hajmlar kamayganiga qaramay, kunlararo tebranishlar saqlanib qoldi va vena ichiga suyuqlik yuborish butun kuzatuv davrida davom etdi. Eng katta mutlaq infuziya hajmlari katta yosh guruhida, chuqur kuyishning eng katta o‘rtacha maydoni esa 3,1–7 yoshdagi bolalarda qayd etildi. O‘rta yosh guruhida infuziya hajmining son jihatdan eng kam pasayishi ham kuzatildi. Biroq guruhlar darajasidagi ushbu kuzatuvlar kuyish chuqurligi bilan individual infuziya ehtiyoji o‘rtasidagi bog‘liqlikni tasdiqlamaydi. Qayd etilgan dinamikaga tana o‘lchamlari, terapiya tarkibi, klinik asoratlar va ayrim kunlarda hisobga olingan bemorlar sonining o‘zgarishi ta’sir qilgan bo‘lishi mumkin. Shunday qilib, natijalar olib borilgan davolash hajmini tavsiflaydi, ammo uning fiziologik zarurati yoki samaradorligini isbotlamaydi. Xulosa. Og‘ir kuyish toksemiyasi bilan uzoq muddat intensiv davolangan bolalarda vena ichiga infuziya kuzatuvning 21 kuni davomida saqlanib qoldi. Bunda vaqt oraliqlari bo‘yicha o‘rtacha hajmlar izchil kamaydi, kunlararo o‘zgaruvchanlik esa davom etdi. Mutlaq hajmlar va ularning kamayish darajasi yosh guruhlari o‘rtasida son jihatdan farq qildi. Olingan ma’lumotlar vena ichiga yuborilgan suyuqlikni tana vazni, suyuqlik tushishining barcha manbalari, o‘lchanadigan yo‘qotishlar, perfuziya ko‘rsatkichlari va klinik hodisalar bilan birgalikda uzoq muddat hisobga olish zaruratini asoslaydi. Keltirilgan qiymatlar yoshga mos infuziya me’yorlari, suyuqlikning ortiqcha to‘planish belgilari yoki cheklovchi infuzion strategiya afzalligining dalili sifatida talqin qilinmasligi kerak. Kuzatilgan farqlarni tushuntirish uchun tana vazni, kuyish og‘irligi va davolash omillarini hisobga olgan individual tahlil zarur.